1.2. Ostateczne wyjaśnienia – Totalitaryzm metody

Źródło: “Ostateczne wyjaśnienie wszechświata” – Michał Heller

1. Metodologiczny totalitaryzm
Na pierwszy rzut oka matematyczno-empiryczna metoda współczesnych nauk jest wysoce ascetyczna. Samo jej powstanie było związane z poniechaniem zbyt zawiłych kwestii metafizycznych i ograniczaniem się do analizy prostych faktów danych w doświadczeniu. Z tego nastawienia wyrósł pozytywizm: „to co wykracza poza doświadczenie, w ogóle nie zasługuje na zainteresowanie”. To czego nie można uchwycić w doświadczeniu po prostu nie istnieje. W neopozytywistycznej wersji totalitaryzm sprowadza się do twierdzenia, że granice racjonalności pokrywają się z granicami matematyczno-empirycznej metody.

2. Matematyczno-empiryczna porażka. Wkraczanie w metafizykę.
Konsekwencją takiej metody powinno być przekonanie, że ostateczne wyjaśnienie wszechświata mieści się w zasięgu matematyczno-empirycznej metody. W okresie pozytywizmu postulat wyjaśnień ostatecznych trącił jednak metafizyką.
Wielu uczonych, wyzwolonych ze scjentystyczno-pozytywistycznego pancerza nieuchronnie przekracza granicę między fizyką a metafizyką. Rozwijane są teorie i modele, które stwarzają szansę na „ostateczne wyjaśnienie”.

3. Zamknięci we wszechświecie
Metoda naukowa wymaga od niego, aby nie szukał wyjaśnień poza nią. Wszechświat można wyjaśnić samym wszechświatem.

4. Kosmologia – ostateczna nauka
Nauka, w której pęd do wyjaśnień ostatecznych się narzuca jest kosmologia. Z jednej strony nie ma szans na szukanie wyjaśnień poza swoim obszarem badań, z drugiej strony biorąc pod uwagę pytanie o porządek kosmicznej ewolucji narzuca się perspektywę z zewnątrz. Żadne rozróżnienia nie są jednak w stanie likwidować napięcia pomiędzy tendencją do rygorystycznej oszczędności środków a tęsknotą do pełnego zrozumienia.

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s

%d blogerów lubi to: